پژوهش و بررسي انديشه ها و باورهاي دروني و معنوي انسان، كاري بسيار سخت و دشوار است چون راه يافتن به درون و پي بردن به درون و معنويت و نهان وجودي- كه از همه ناشناخته تر است‌ با دشواري هاي فراواني همراه است. همه عارفان گفته اند كه احوال و تجارب عرفاني بيان ناپذيرند، چنانكه آنان در اظهار و بيان حالات خود به تبيين و تفسير و استدلال عقلي پايبند و مقيد نيستند، لذا تفاهم وهمدلي با آنان اگر ممكن نباشد، دشوار و سخت است. اين نوشته به همين منظور با مطالعه كتاب هاي عرفاني و صوفيانه، مطالبي فراهم كرده است كه شايد براي كساني كه مي خواهند در اين زمينه آگاهي هايي به دست آورند سودمند باشد تا جايي كه بسياري از اصول و مباني قوم، با آيات قرآن يا احاديث مستند شده و شواهدي از باورهاي اسلامي را همراه دارد. هدف صوفيان در راه كشف حقايق جهان و پيوند انسان با حقايق كلي و مطلق متكي بر عقل و استدلال نيست، بلكه بر ذوق، وجد، اشراق و وصول و اتحاد متكي است و براي نيل بدان، دستورات و اعمال و آدابي را به كار مي گيرند كه ويژه خود آنها است