نام کتاب: خاطرات مردم شناسان ایران به کوشش: ژیلا مشیری سال نشر: 1386 نوبت چاپ: اول قطع: رقعی (جلد نرم) تعداد صفحات: 303 شابک: 3 ـ 48 ـ 8910 ـ 964 ـ 978
نقد كتاب
منبع:
سايت انسان شناسي و فرهنگ
سمیه كریمی:كتاب خاطرات مردم شناسان ایران كه ازسوی نشر افكار به كوشش ژیلا مشیری و با ویرایش و طراحی علیرضا حسنزاده در تابستانامسال منتشر شده حاوی خاطرات میدانی مردم شناسان ایرانی است كه نسلهای متفاوتی ازآنها را در بر دارد. مردمشناسی ایرانی كه بیش از 70 سال از عمر آن میگذرد،نیازمند ثبت گونههای متفاوت رویكردهای میدانی، روششناسی، نظام نظری و پیشینهادبی خود است. اگرچه انسانشناسانی چون دكتر نعمتالله فاضلی به چاپ آثار ارزشمندیبه زبان انگلیسی در بررسی تاریخ انسانشناسی ایرانی اقدام كردهاند و میتوان بهضمیمه كتاب ارزشمند درآمدی بر انسانشناسی دكتر ناصر فكوهی نیز اشاره داشت و سلسلهمقالات حمیدرضا دالوند در مجله فرهنگ و مردم، با این حال ثبت اسناد و تاریخ شفاهیمردمشناسی و انسانشناسی ایرانی از دو جهت مورد توجه باید قرار گیرد، نخست اهمیتثبت تاریخی دورههای مردمشناسی و انسانشناسی ایرانی كه در صورت بیتوجهی به اینموضوع، جبران آن غیر ممكن خواهد بود و از سوی دیگر نقد ادبیات مردم شناختی و انسانشناختی ایران از زاویه درون بهگونهای كه موقعیت انسان شناس روی زمین قابل ارزیابیو توصیف باشد. از سوی دیگر این خاطرات و تاریخ شفاهی، ضعفهای ادرای و ساختار مراكزانسانشناسی و مردمشناسی ایران را طی 100 سال اخیر به منظور رفع آن آشكار خواهدساخت. از این روی میتوان خاطرات مردم شناسان ایرانی را گامی در راه ثبت تاریخشفاهی مردمشناسی ایرانی تلقی كرد. این كتاب در فصل اول خود یادداشتهای مردمشناسان ایرانی را در بر دارد كه بسیاری از ان دارای ارزش روش شناختی و موضوع شناختیهستند و از سوی دیگر نوع نگاه انسان شناسان و مردم شناسان ایرانی را در چند نسلمتفاوت نشان میدهند. این كتاب میتواند تفاوت مردمشناسی پژوهشگاهی و دانشگاهی رانیز نشان دهد آنجا كه مردم شناسان پژوهشكده مردمشناسی با اعضای انسانشناسیدانشگاهها مقایسه شوند. با این حال جای بسیاری از بزرگان در این بخش خالی است: دكترعلی بلوكباشی، دكترناصر فكوهی، محمدرضا درویشی، مرتضی هنری، مرتضی فرهادیو...از سوی دیگر در بخش یاد انسان شناسان متوفی نیز، گردآورنده و ویراستارمیتوانستند تعداد مطالبی را كه در كتاب گرد آمده بیفزایند و تنها به گزینش وجمعآوری مطالب منتشر شده بسنده نمیكردند. از سوی دیگر افزایش بخشی با عنوان تاریخشفاهی در قالب مصاحبه با اساتیدی چون دكتر روح الامینی و دكتر بلوكباشیو...میتوانست ارزش كتاب را بسیار بالاتر ببرد. در پایان به نظر میرسد گردآوریتاریخ شفاهی انسانشناسی و مردمشناسی ایرانی به عنوان یكی از پروژه خاص وبرنامههای مهم آینده انسان شناسان و مردم شناسان ایرانی با مدیریت استادانی از اینرشته كه در میان تمام نسلهای این رشته مقبولیت داشته باشند ممكن خواهد بود. در اینراه نسلهای جدید انسانشناسی ایرانی به یاری انسانشناسانی چون دكتر بلوكباشی،دكتر روح الامینی و...نیاز خواهند داشت.
